Stołeczne Królewskie Miasto Kraków jest stolicą województwa małopolskiego, siedzibą powiatu grodzkiego i ośrodkiem powiatu. Położone jest nad Wisłą. Liczy 756,6 tys. mieszkańców. Jest drugim co wielkości miastem w Polsce.

Widok Krakowa i Kazimierza w roku 1493

Prawa miejskie otrzymał w 1257 roku.

Wawel

Rynek; kościół Mariacki, Sukiennice i wieża ratuszowa  

W 1000 roku, za panowania Bolesława Chrobrego, założono tu biskupstwo. Za czasów Kazimierza Odnowiciela (1039-59) stał się najczęstszą rezydencją książąt i królów polskich. Po śmierci Bolesława Krzywoustego (1138) siedziba księcia seniora. Niszczony przez Tatarów w latach 1241 i 1259. Od 1320 roku miejsce koronacji królów Polski - Kraków stolicą Polski. W 1346 roku włączono w jego granicę Okół. W 1364 roku Kazimierz Wielki zakłada tu Akademię Krakowską, przemianowaną w 1818 roku na Uniwersytet Jagieloński. Odpał oblężenie wojsk arcyksięcia Maksymiliana w 1588 roku (zostały spalone przedmieścia). W 1611 roku Zygmunt III przenosi rezydencję królewską do Warszawy. Najazdy szwedzkie w 1655 i 1702 roku przynoszą pewne zniszczenia. Oblężony w czasie konfederacji barskiej w 1768 roku. Włączono w jego granice Kazimierz i Kleparz. Pierwszy ośrodek powstania kościuszkowskiego w 1794 roku. W granicach Austrii od 1795 roku. Stolica Rzeczpospolitej Krakowskiej w latach 1815-46. Ostrzelany przez artylerię austriacką w 1846 roku. Włączono w jego granice Podgórze. We wrześniu 1939 roku wywieziono do obozu Sachsenhausen profesorów i pracowników naukowych Uniwersytetu Jagielińskiego. W latach 1939-45 Niemcy wymordowali około 150 000 mieszkańców miasta. W 1978 roku Kraków został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Naturalnego i Kulturalnego UNESCO.

Wawel w XVI wieku

Zamek królewski Wawel. Siedziba książąt i królów polskich. Centrum polityczne Państwa Polskiego do 1609 roku. Zbudowany przez pierwszych koronowanych Piastów w XI wieku w miejscu warownego grodu Wiślan. Rozbudowany i niszczony w ciągu średniowiecza. Wzniesiony od nowa w stylu gotyckim przez Kazimierza Wielkiego w XIV wieku, rozbudowany przez Jagiellonów w wieku XV.

Wawel nocą

W latach 1507-36 został przebudowany w stylu renesansowym przez króla Zygmunta I według projektu architekta Franciszka Florentczyka i Bartolommeo Berecciego na jedną z najwspanialszyc rezydencji królewskich w Europie, miejsce spotkań osób panujących, uczt i turniejów. Zniszczony częściowo przez pożar w 1595 roku, został opuszczony przez dwór królewski Zygmunta III Wazy w 1609 roku, stracił znaczenie. Ograbiony przez Szwedów w latach 1655-57, spalony podczas Wielkiej Wojny Północnej w 1702 roku. W okresie zaborów splądrowany i zdewastowany przez garnizon wojsk austriackich. Restaurowany ze składek społecznych w latach 1909-39 pod kierownictwem Adolfa Szyszko-Bohusza. Ograbiony i zdewastowany przez Niemców w czasie ostatniej wojny. Po wojnie restaurowany. Zachował sie zespól zabudowań zamkowych z arkadowym dziedzińcem, wieżami. Muzeum tysiącletniej historii i kultury polskiej.

Wawel

Zamek

Zamkowy dziedziniec

Archiatedra pod wezwaniem św. Stanisława i Wacława z XIV wieku a w niej między innymi: południowa wieża i krypta św. Leonarda (XI wiek), groby i nagrobki królów polskich i biskupów, skarbiec, archiwum, biblioteka; domy kanoników, misjonarzy i wikariuszy katedralnych XV z XV wieku.

Katedra

Nagrobek króla Kazimierza Wielkiego